Trafik Kazasında Tazminat: Değer Kaybı ve Araç Kullanmama

Av. Muhammed Kadir Çiftçi · Avukat · 9 Kasım 2026

Onarılan aracın piyasada eski değerini koruması, onarımda kaldığınız günlerde araca ulaşabilmek, yaralanmalarda maluliyetin hesaplanması ve ölümlü kazalarda destek zararı, her biri kendi kanıtını ve hesabını isteyen ayrı başlıklardır.

Maddi zarar hangi kalemlerden oluşur?

Onarım faturası, kullanılan orijinal ve muadil parçaların dökümü, çekilmiş eski parçaların bedeli ve kaza günü ödenen çekici gibi giderler dosyanın temel belgeleridir. Hasar onarımda kalmışsa zarar burada bitmez: aracın piyasadaki konumu ve tamir süresi, ayrı taleplerin kaynağıdır.

Değer kaybı nedir?

Değer kaybı; hasarsız halindeki ikinci el piyasa değeriyle, kazadan önceki özelliklerine uygun onarım yapılmış aracın piyasa değeri arasındaki farktır. Aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi ve hasarın niteliği ile niceliği hesaba girer. Trafik sigortasından talep edilir; sonuçta fark kaldıysa dava yolu da açıktır.

Araç kullanılamadığı günlerin zararı

Aracınız onarımda kaldığı sürede araçtan mahrum kalmanız da tazmin edilecek bir zarardır; bunun için aracın ticari olması gerekmez, sırf kullanımdan mahrum kalmak yeterlidir. Ancak bu zarar dolaylı zarar olduğundan trafik sigortasının teminatı dışındadır: talep, kusurlu sürücüden ve araç işleteninden istenir.

Hesap, hasar belgelerine göre bilirkişice belirlenen makul tamir süresi üzerinden yapılır; yapacağınız iş, evinizle işyeriniz arasındaki mesafe ve bu süre içinde ödeyeceğiniz zorunlu giderler (yakıt gibi) zarardan düşülür. Özel bir delil sunulamazsa hâkim, TBK m.50 uyarınca hakkaniyete uygun bir günlük bedel takdir eder.

Yaralanmalı kazada izlenecek yol

Tedavi kayıtları, sevk zinciri ve maluliyet oranı dosyanın omurgasıdır; maluliyet oranı bilirkişi incelemesiyle belirlenir ve iş göremezlik kaybı buna göre hesaplanır. Kaza ceza soruşturmasına dönüşmüşse dosyaya katılan olmak, kusur oranı ve olayın oluş biçimine ilişkin delillerin ceza dosyasından da toplanmasını sağlar. Tedavi giderlerini ödeyen kurum, kusurlulardan rücu edebileceği için bu kalemin hangi kurumdan karşılandığını da bilmek gerekir.

Ölümlü kazada talepler

Ölümlü kazada cenaze ve mezar giderleri ayrıca, destek zararı ayrıca hesaplanır: destek zararı, ölen kişinin hayatta olsaydı destek aldığı kişilere katkı payı üzerinden kurulur. Ölüme neden olan olay nedeniyle yakınların manevi tazminat talebi ayrı bir başlıktır. Talepler, ceza dosyasıyla birlikte yürütüldüğünde delillerin her iki dosyada da kullanılabilir olması süreci hızlandırır.

Manevi tazminat

Kişilik hakları haksız bir fiille zedelendiğinde manevi tazminat istenebilir (TBK m.56); trafik kazalarında yaralanma ve ölüm en tipik hâllerdir. Tutar için sabit bir formül yoktur; olayın oluş biçimi, tarafların ekonomik durumu ve sonucun ağırlığı mahkemece değerlendirilir.

Süreler

Haksız fiile dayanan taleplerde zamanaşımı, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde fiil tarihinden itibaren on yıldır (TBK m.72); olay ceza kanununda daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suç oluşturuyorsa bu daha uzun süre uygulanır. Ölümlü kazalarda hesap, ölüm tarihi ve destek zararının öğrenilmesi üzerinden yapılır.

Yargıtay uygulaması

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, aracı kullanamaktan doğan zararın ticari araçlar için değil, sırf kullanımdan mahrum kalmak için de giderilmesi gereken bir zarar olduğunu belirtmiş; bu zararın dolaylı zarar olması nedeniyle trafik sigortasının teminatı dışında kaldığını, kusurlu sürücü ve işletenden istenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Daire, hesapta makul tamir süresinin bilirkişice belirlenmesini, zorunlu giderlerin düşülmesini ve delil bulunmazsa TBK m.50 uyarınca hakkaniyete uygun bedel takdir edilmesini emretmiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/26464 K. 2022/11237, 29.09.2022.

Kararın tam metni

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, E. 2021/26464 K. 2022/11237, 29.09.2022 — (İçtihat Metni)

MAHKEMESİ: Asliye Hukuk Mahkemesi.

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı nedenlerden dolayı kısmen kabulüne dair verilen hükmün süresi içinde Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafından kanun yararına bozma yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K A R A R

Davacı vekili, davacıya ait araca, davalıların zorunlu trafik sigortacısı ve sürücüsü oldukları aracın çarpması sonucunda araçta hasar meydana geldiğini, aracın serviste kaldığı dönem boyunca kullanımdan mahrum kaldığını ve araçta değer kaybı meydana geldiğini belirterek, araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.

Amasya 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 12/04/2019 tarih, 2016/362 esas, 2019/117 karar sayılı ilamında; toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın kısmen kabulü ile değer kaybına ilişkin olarak 1.500,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, hükmün Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü tarafından HMK’nın 363 maddesi gereğince kanun yararına bozulması talep edilmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili, meydana gelen kazada davacıya ait aracın hasarlandığını, aracın onarım süresince aracından mahrum kaldığını açıklayıp araç mahrumiyet bedelinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davaya konu aracın ticari taksi niteliğinde araç olmadığı gerekçesi ile aracın günlük kazanç kaybına ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Bir şeyin kısmen hasar görmesi halinde, kullanılamamasından doğacak zararlar sorumlu kişiden talep edilebilir. Motorlu araç zarar görmüş ise aracın kullanım amacına göre araçtan mahrumiyet zararı belirlenmelidir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Esas: 2015/17333, Karar: 2016/3648 sayılı kararı) Somut olayda, davacı, aracının serviste kaldığı süre zarfında kendisine herhangi bir araç temin edilmediğini, aracını kullanmaktan mahrum kaldığını belirtmiştir.

Şu halde; davacının tamir süresince aracın kullanılmasından mahrum kalması nedeni ile zararının oluştuğunun kabulü gerekir. Bunun için aracın ticari olması gerekmeyip sırf kullanımdan mahrum kalmak da giderilmesi gereken zararlar arasındadır. Ne var ki, araç mahrumiyetine ilişkin zarar dolaylı zarar olup trafik sigortasının teminatı dışında kalmaktadır.

Buna göre mahkemece, dosyada bulunan hasar tamir belgelerine göre aracın ne kadar sürede tamir edileceğini belirlemek amacıyla bilirkişiden rapor alınarak, belirlenen süre içerisinde davacının araç mahrumiyeti nedeniyle zararına ilişkin delilleri sorulmalı, ne iş yaptığı belirlenmeli, evi ile işyeri arasındaki uzaklık dikkate alınmalı, aracı ile gidip gelmesi halinde yapacağı zorunlu giderler (yakıt gideri gibi) belirlenecek zararından indirilmelidir. Araç mahrumiyetine ilişkin delil sunulamaması halinde ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 50. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca mahkemece hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilerek anılan zarardan davalı sürücü’nün sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı bulunmuş, Adalet Bakanlığının kanun yararına bozma isteminin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ: Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü’nün kanun yararına temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün, hukuki sonuçlarına etkili olmamak kaydı ile KANUN YARARINA BOZULMASINA, 29/09/2022 gününde oybirliğiyle karar verildi.

Trafik kazası dosyanızda değer kaybı, araç mahrumiyeti veya maluliyet hesabının incelenmesi için tazminat hizmet sayfamızdan süreç hakkında bilgi alabilir, dosyanızı bize iletebilirsiniz.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Dosyanıza özgü değerlendirme için bir avukatla görüşün.

Son kontrol: 9 Kasım 2026 · Atıf edilen mevzuat: TBK m.50, m.72, m.56; 5510 sayılı Kanun; Yargıtay 4. HD 2021/26464 E., 2022/11237 K. · İlgili hizmet: tazminat hizmet sayfamız